Esas Mukavele

  Giriş Bu soruyu bu hafta sormamız tesadüf değil. Aynı günlerde meydana gelen birkaç gelişme, şirketler -özellikle enerji şirketleri- ve iklim krizi meselesini yeniden gündeme taşıdı. Hollanda’da bir mahkeme Shell’in karbon salınımını sınırlaması gerektiğine hükmederken ABD’de Exxon ve Chevron pay sahipleri, şirketlerin yeşil enerjiye geçiş sürecini hızlandırabilecek kararlar aldı. Bu yazıda şirketler üzerinde iklim değişikliği karşısında adımlar atma yönünde oluşan baskının nasıl oluştuğunu ele almak istiyorum. Bu yüzden dört ayrı koldan gerçekleşen/gerçekleşebilecek baskıyı ayrı başlıklar altında ele alacağım. Son kısımda bir yandan şirketler hukukunun daha tipik araçlarının benzer amaçlarla kullanılması ve ayrıca iklim kriziyle mücadelede şirketlere odaklanmanın doğru olup olmadığı konusunda düşüncelerimi paylaşacağım. Elbette iklim konusunda uzman olmadığım gibi aşağıda ele alınacak dört başlık hakkındaki tüm münferit gelişmelerden de haberdar değilim. Ancak en azından takip...

"Anonim Şirket Genel Kurul Kararlarının Hükümsüzlüğü İhtilaflarında Tahkim" başlıklı makalem, Banka ve Ticaret Hukuku Dergisi'nin Aralık 2020 (36(4)) sayısında yayımlandı. Bu çalışmada konuya ilişkin tartışmalı meseleleri tanıttıktan sonra bu tartışmaların karşılaştırmalı hukukta nasıl aşıldığını Alman ve İsviçre hukuku özelinde inceliyorum. Daha sonra genel kurul kararlarının hükümsüzlüğü bağlamında hem iptal hem de butlanın tespiti davaları bakımından tahkime elverişliliği tartışıp bu ihtilafların tahkim yoluyla çözülebileceği sonucuna varıyorum. Devamında anonim şirket esas sözleşmesinde tahkim şartına yer verilip verilemeyeceğine ilişkin tartışmaları -TK m. 340, 480(1) ve tahkim şartına maddi hüküm etkisi tanınması gibi çeşitli açılardan- ele alıyor ve geçerli bir tahkim şartının hangi unsurları barındırması gerektiğini açıklıyorum. Son olarak bu ihtilaflar bakımından tahkim usulünün özellik arz eden kısımlarına da değiniyorum. Sonuç kısmında anonim şirketler hukukund...

  "Kamu Tüzel Kişilerinin Anonim Şirket Yönetim Kurulunda Temsili (TK m. 334)” başlıklı makalem, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi’nin 2020 Aralık sayısında yayımlandı. Bu çalışmada öncelikle hükmün amacını, emredici olmadığını ve uygulama alanını tespit ediyorum. Daha sonra temsil hakkı tanınmasının şartlarını inceliyor ve üye sıfatının KTK’ya değil, KTK tarafından atanan temsilciye ait olduğunu belirleyip üyenin tabi olduğu hükümleri ele alıyorum. Son kısımda çalışmada varılan sonuç ve tespitleri içeren yeni bir kanun hükmü önerisi de yer alıyor. Makaleye şu linkten ulaşabilirsiniz.

Editörlüğünü Dr. Polat Kalafatoğlu'nun yaptığı "Olimpiyat Oyunları ve Hukuk"isimli kitap, On İki Levha tarafında geçtiğimiz ay yayımlandı. Kitap, Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi Disiplinlerarası Hukuk Çalışmaları Serisi'nden çıkan ikinci kitap.  Kitaba "Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin Kurumsal Yönetimi" isimli bir çalışmayla katkıda bulundum. Bu çalışmada IOC'yi kurumsal yönetimin temel ilkeleri olan hakkaniyet, şeffaflık, hesap verebilirlik ve sorumluluk açısından inceledim. IOC'nin kurumsal yönetiminin geliştirilebilmesi adına bazı önerilere de yer verdim. Kitapla ilgili bilgilere buradan ulaşabilirsiniz.

  Giriş (veya ben buraya neden çıktım?) Cem (Veziroğlu) Hoca’nın tezini okurken Hollanda’da kurulan ve modern anonim şirketin öncülerinden olan Compagnie van Verre ’yi anarken “Uzak Diyarlar Şirketi” tercümesine yer verdiğini görünce hoşuma gitmişti. Hollandalı şirket ve sömürgeci geçmişini (kınayarak) bir kenara bırakıyorum; ben de biraz buradan gelen esinlenmeyle yazının başlığını “Uzak Diyarların Şirketler Hukukçuları Neleri Konuşuyor?” olarak seçtim. Burada daha ziyade ABD’de gelişip oradan uluslararası literatüre yayılan bazı meseleleri kısaca tanıtacağım. Bunların AB hukukuna yansımaları veya bunlardan başka AB şirketler hukuku meseleleri olsa da AB şirketleri gündemine ayrıca değinmeye gerek görmedim çünkü bunlar zamanla bir şekilde Türkçe olarak da yazılacaktır. En baştan belirteyim ki yazının tarihi 2020 sonuna tesadüf etse burada 2020’nin en çok konuşulan konuları gibi bir başlıklandırmadan özellikle kaçındım. Çünkü hem güncel konuları 2020’deki önemlerine göre sınırl...

  Akademik olsun olmasın diğer platformlardaki yayınlarımı arşivde görülebilmesi adına buradan da paylaşacağım. Öncelikle geçen sene Columbia Law School'un Blue Sky Blog'unda yayımlanan ve ABD'de sol eğilimli siyasetçilerin şirket tüzel kişiliği teorilerinden imtiyaz teorisine olan ilgisine Senatör Warren'ın bir kanun teklifi üzerinden eğildiğim çalışmayı ekliyorum. https://clsbluesky.law.columbia.edu/2019/11/01/how-elizabeth-warren-is-reviving-the-concession-theory-of-the-corporation/

  Not: Notu yazının sonu yerine başına koymaya karar verdim. Şiddetin önlenmesine yönelik bir sözleşmeden çekilmeyi savunanların, bunun için çok sağlam gerekçeleri ve şiddeti engellemede o sözleşme ile öngörülen mekanizmalar yerine sundukları alternatifleri olması gerekir. İleri sürülen gerekçelerin çoğu hukuken yersizdir ve metnin yanlış okunmasıyla/yorumlanmasıyla ilgilidir (özellikle bkz.para. 102 vd .). Ayrıca Sözleşme mekanizmalarının yerini alacak gerçekçi bir alternatif önerisi yoktur. Türkiye her gün kadın cinayetleriyle sarsılırken İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmek hukuken , mantıken ve vicdanen kabul edilebilir bir öneri değildir. Dilerim Sözleşme’den çekilmek gibi toplum vicdanında hasar bırakacak bir adım atılmaz.  Giriş Şirketlerin sosyal sorumluluğu ( corporate social responsibility ), geniş ve yüzeysel olarak şirketlerin faaliyet ve stratejilerinde toplumsal, çevresel, insan hakları vb. konuları da dikkate almaları ve yerine göre bu konularda inisiyatif alm...